Phần 3
CÁCH DỞ ĐỂ CHƠI
Cách thứ nhất: Sắc tướng
Tôn giáo lẽ ra phải là chỗ u ẩn, dạt dào cảm xúc để con người ta tìm về tịnh dưỡng tâm hồn. Đáng tiếc, chuyện này ngày càng mờ nhạt, con người ngày nay đang sống trong một bầu không khí duy vật chất nặng nề, và bầu không khí tâm linh cũng thiên về cơ cấu vật chất, thể hiện ra đền chùa miếu điện, tượng cốt, quần áo, trang trí, phẩm trật, và dĩ nhiên là không thể thiếu tiền bạc được. Nói chung, những gì thuộc về phần sắc tướng của thế gian thì đều thấy dày đặc trong bầu không khí hành đạo ở các tôn giáo ngày nay. Trước khi trách cứ những người như tôi nghĩ không tốt về các tổ chức tôn giáo thì hãy nhìn lại các tổ chức tôn giáo xem việc tôi nói họ đang theo sắc tướng có sai gì không? Dẫu biết rằng cơ sở vật chất thờ tự là điều chấp nhận được nhưng việc bước chân vào một chỗ mà người ta vẫn trông đợi sẽ tìm thấy sự yên tịnh trong tâm hồn lẫn cảnh vật, một nơi lẽ ra phải hướng con người đến chỗ siêu linh, thì lại bắt gặp những cảnh tượng chẳng hơn gì chốn thị tứ, vẫn là một chữ “tiền” mà thôi.
Tại sao những người có đạo, dù là đạo gì đi nữa, lại dễ dàng ngả theo chiều hướng nghịch với hướng cao siêu hướng thượng của đạo như vậy? Theo tôi vì hai lẽ: ban đầu là họ lầm lẫn, sau khi vào rồi thì họ quá yếu để đi ra, còn tiếp tục thì phải bị cuốn vào vòng xoáy hình thức giả tạo và tiền bạc. Khi một người được tiếp cận để dẫn dắt vào đạo, liệu họ có được nói cho biết rằng sau này họ sẽ phải cúng tiền, càng ngày càng nhiều tiền, mà đôi khi sẽ làm họ mệt mỏi hay không? Liệu họ có được nói cho biết những phán xét, so sánh, chỉ trích đổ lên mình từ chính những đồng đạo mà họ đã từng nghĩ là một người từ bi, bao dung và đạo đức không?
Bầu không khí sắc tướng đang bủa vây và tràn ngập trong khắp nơi chốn của các tổ chức tôn giáo. Nó biểu diện ở nhiều dạng: có dạng tiền và vật chất các thứ, có dạng về danh và phẩm trật, có dạng về quyền lực ngấm ngầm đan xen với chính trị. Các tín đồ sẽ lần lượt bước qua các cấp độ, ban đầu họ sẽ tốn tiền, nhiều tiền, đổ công sức và nước bọt ra cho tổ chức của mình; nếu họ vẫn còn sức và có thể phát triển thêm, họ sẽ được lên mức cao hơn, lúc này họ sẽ phải tiếp tục vận dụng trí não của mình để cống hiến cho tổ chức tôn giáo sao cho tổ chức được vững bền, và được thưởng bằng phẩm vị. Có nhiều người sẽ bảo những phẩm trật đó chỉ là hư danh mà thôi. Vâng, người ta cứ nói thế, nhưng cũng chính người ta đeo đuổi theo nó. Cái danh hư ảo thì ai cũng chê bai được, nhưng khước từ thì khó lắm thay. Và trên bước đường leo cao trong những bậc thang tôn giáo, một người có thực lực ban đầu sẽ còn lại gì và đã gây ra thêm những gì, cũng như đã đánh đổi những gì; để mà khi leo lên thật cao, đến tận những nơi quyền lực nhất, thì họ lại quyết định tiếp tục nuôi dưỡng cái cơ chế sắc tướng đó chứ không dám đánh đổ đi để giúp đời giải thoát khỏi một vòng xoáy thần quyền danh lợi nguy hiểm, hoặc chí ít là giúp những đồng đạo nhỏ bé đáng thương ngây thơ vẫn còn đương chật vật xoay sở để cúng và dâng hiến gần như hết máu của mình cho tổ chức ở phía dưới kia?
Cách chơi rất dễ: xây, xây nữa, xây mãi; dựng, dựng nữa, dựng mãi; cúng, cúng nữa, cúng mãi; hiến, hiến nữa, hiến mãi. Sau bộn bề lo toan ngoài đời, con người những tưởng tìm được chỗ nghỉ ngơi nơi tôn giáo, nào ngờ khi bước vào, đập vào mắt họ trước hết vẫn là những thùng quyên góp.
Tại sao cách chơi này, nghe xong, một người có trí tuệ bình thường cũng đủ để nhận thấy nó không lành mạnh, và không thể nào là chính đạo của những bậc thầy đại giác ngộ của nhân loại, đầy lòng từ bi đã sống vào ngày xưa như Đức Thích Ca, Đức Jesus, Đức Lão,… đã chỉ dạy; nhưng lại mang đến sự thành công theo cái nghĩa là có nhiều người hưởng ứng như ngày nay? Tại sao? Tại sao nghe qua khá dễ thấy cách này không lành mạnh, không thể nào là chính đạo được lại nhiều người nghe theo đến vậy? Câu hỏi này, tôi vẫn đang tìm câu trả lời. Hoặc có thể tôi đã có câu trả lời nhưng không dám trả lời thì đúng hơn. Không có sự thật nào không cay đắng. Vì cay và đắng là những tính chất thuộc bản chất tự nhiên của mọi sự thật; nhưng sự thật còn có cả mặn, ngọt, chua nữa. Nói tóm lại, sự thật thì có đầy đủ ngũ vị thưa các bạn. Có chăng chúng ta đã ăn ngọt nơi chót lưỡi đầu môi rồi thì cũng đến lúc cảm nhận vị đắng nơi cuống họng vậy.
Cách thứ hai: Giả vô vi
Dường như muốn gom hết của cải của bá tánh, từ hạng người hời hợt, suy nghĩ giản đơn và dễ bị sắc tướng dụ dỗ, cho đến cả những người có trình độ và khó bị dẫn dắt theo vật chất; các tôn giáo vẫn có những con đường cao siêu hơn là chùa lớn tượng to. Nhưng mục đích tối hậu vẫn là hiến, hiến nữa, hiến mãi. Nếu bạn không bị thu hút bởi những thứ hữu hình có thể đong đo đếm được thì có thể bạn sẽ bị thu hút bởi những thứ nghe có vẻ cao siêu như là “không tức thị sắc, sắc tức thị không, sắc sắc không không, không không sắc sắc” chăng? Nếu thế thì vẫn có cách chơi bạn, xin lỗi, cách để bạn chơi, nghĩa là bạn vẫn không cần phải đứng ngoài, có cách để bạn dâng hiến những gì mình có mà vẫn cảm thấy thoải mái. Tôi gọi đây là “giả vô vi” vì bề ngoài nhìn có vẻ vô vi, nhưng bên trong vẫn tàng chứa một mục đích hay một dục vọng. Cách này rất là cao cường, hiện tôi vẫn còn phải nghiên cứu thêm trước khi nói nhiều với quý bạn về nó. Nhưng một cái gì đó mơ hồ trong mớ hiểu biết ít ỏi của tôi về cách này khiến tôi thấy mang máng cái ẩn ý về một dục vọng, một cái dục vọng muốn mang hết tất cả mọi người vào chung một mối. Bạn theo sắc tướng cũng được, bạn thích vô vi chán ghét sắc tướng cũng được, dù ngõ nào, tổ chức cũng tổ chức được cho bạn, dù ngõ nào bạn cũng có thể hiến dâng.


